SANAYİ VE TİCARET

Van İlinin ekonomik yapısı genel olarak tarımsal faaliyetlere dayanmaktadır. Bunun yanında ticaret, turizm ve sanayi faaliyetleri de ekonomide önemli bir yer tutmaktadır. İl ekonomisinde sanayi; hammaddeyi yerinde işlemek, ihtiyaçları temin etmek ve istihdama olan katkılarından dolayı önemli bir işlev görmektedir. İlde sanayileşme hareketlerinin temel nedenleri arasında yukarıda belirtilen hususlar yer almaktadır.

İlimizde ilk önemli sanayileşme hareketi; 1966 yılında temeli atılan ve 1969 yılında üretime başlayan Van Çimento Fabrikasının yapımı ile başlanmıştır. Bu sanayileşme hareketini; 1977 yılında üretime geçen Van Yün İpliği Sanayi, 1980 yılında üretime geçen Et ve Balık Kurumu Van Et Kombinası, 1981 yılında üretime geçen Sümer Holding A. Ş. Van deri ve Kundura Sanayi İşletmesi, 1988 yılında üretime geçen Van-Et Entegre Et Sanayi takip etmiştir. Ayrıca söz konusu dönemde İlde un ve yem fabrikaları, ağaç sanayi, plastik sanayi ile süt mamulleri işletmesi de faaliyete geçmiştir. İlimizde kurulan Organize Sanayi Bölgesi alanında inşa edilen sanayi tesisleri 1998 yılından itibaren üretime geçmeye başlamışlardır.

İlimizde sanayileşmenin başlangıcından günümüze yer dağılımı incelendiğinde; Edremit İlçesinde bulunan Van Çimento Fabrikası, Erciş İlçesinde bulunan T. Şeker Fabrikaları A. Ş. Erciş Şeker Fabrikası ve Gürpınar İlçesinde bulunan Van;Et Entegre Et Sanayi tesisleri dışında kalan önemli sanayi tesislerinin tamamı Merkez İlçe sınırları içerisinde yer almaktadır. Önceleri İskele Caddesi ile Van-Edremit ve Van-Erciş Karayolları güzergahlarında yoğunlaşan sanayi tesisleri, son yıllarda Van-Erciş Karayolunun 13. kilometre civarında kurulan Van Organize Sanayi Bölgesinde inşa edilmeye başlanmıştır.

a) Van İlinde Sanayi Siciline Kayıtlı Sanayi İşletmeleri

Özel Sektöre Ait Tesisler

 

No	İşletmenin adı	Sektör	Yeri	Üretim Konusu
1	Van Plastik Sanayi ve Ticaret A. Ş.	Lastik-Plastik	Merkez	Plastik bidon ve fıçı
2	Van Yem Sanayi ve Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Karma yem
3	Lafarge Van Çimento Anonim Şirketi Van Şubesi	Çimento	Edremit	Klinker, çimento
4	Bişaroğlu Makine Sanayi ve           Ticaret Ltd. Şti.	Lastik-Plastik	Merkez	Naylon poşet
5	Şevginler Un ve İrmik Sanayi         Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Yem, un, kepek
6	Tekbir Gıda Ticaret ve Sanayi        İthalat İhracat Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Erciş	Küp şeker
7	Perihanoğlu Sanayii Ticaret           Turizm ve Yatırım A. Ş.	Lastik-Plastik	Merkez	PVC boru ve ek parçaları
8	Hak-San Yem İmalat İnşaat         Taahhüt Sanayi ve Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Karma yem
9	Şark Değirmen ve Un San. ve Tic. Ltd. Şti. Başaran Un Fabrikası	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
10	Toprak Can Un ve Gıda İnşaat Taahhüt İth. İhr. San. Ve Tic. A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
11	Mir Un Sanayi ve Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
12	Van Ağaç Sanayi ve Ticaret A. Ş.	Orman Ürünleri	Merkez	Ağaç mamulleri
13	Öz Zırhlıoğlu Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Küp şeker
14	Anteroğlu Gıda ve İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Küp şeker, çikolata, gofret
15	Göl-Pa Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Küp şeker
16	Erciş Beton ve İnşaat Ltd. Şti.	Çimento	Erciş	Hazır beton
17	Beysan Gıda ve Petrol Ürünleri Pazarlama San. Ve Tic. Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Küp şeker
18	Ete İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Büz, parke
19	Işıkhan Petrol Ürünleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Küp şeker
20	Hakan Deniz Petrol Ürünleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Karma yem
21	Taşdemirler Un Sanayi  Ticaret Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
22	As-Pa Gıda Sanayi Pazarlama Ltd. Şti	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
23	Özerşah Enerji ve Petrol Ürünleri Ticaret Sanayi Ltd. Şti.	Diğer İmalat San.	Merkez	Yağ işlenmesi
24	Durak Hidrolik Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Diğer İmalat San.	Merkez	Yağ işlenmesi
25	Öz ? Mobil Madeni Yağlar Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Diğer İmalat San.	Merkez	Yağ işlenmesi
26	Sedef İmalat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Cam mozaik
27	Esvan Kolonya Kozmetik Sanayi İthalat ve İhracat Ltd. Şti.	Diğer İmalat San.	Merkez	Kolonya, deterjan çamaşır, suyu
28	Keban Isı Sanayi İmalat İthalat İhracat İnşaat Tic. ve Turizm Ltd. Şti.	Madeni Eşya	Merkez	Muhtelif kazan, muhtelif tank
29	Can İnşaat Gıda İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
30	Karakurtlar  İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Edremit	Küp şeker
31	Cevser İnşaat Turizm Tarımcılık ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.	Gıda ve İçki	Merkez	İçme suyu
32	Eşref Adsaz Vangölü Plastik	Lastik-Plastik	Edremit	Plastik bidon ve kapağı
33	Yılmazlar Sınai ve Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.	Lastik-Plastik	Merkez	PVC hortum, PVC granül
34	Van Un Sanayi Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Un, kepek
35	Asil Van Yem Sanayi   Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Karma yem
36	Van-Et Ticari Yatırımlar Gıda Sanayi Turizm İç ve Dış Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Gürpınar	B. ile küçükbaş ve hindi kesimi ile şarküteri ürünü
37	Akdamar Yün İplik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi	Dokuma ve Giyim	Merkez	Battaniye ve yün ipliği
38	Gül ? Sel Gıda Üretim Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Muhtelif gıdaların  şoklanması, dondurulması
39	Pyes Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi İmalat ve Ticaret Ltd. Şti.	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Prefabrik yapı elema. öngermeli kirişler
40	Çoklar Gıda Petrol Ürünleri Mad. Nak. İthalat İhracat Tic. ve San. A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Tahin helva lokum pekmez reçel
41	Gülerbay İmalat İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	İnşaat boyası
42	Çakırbey Küp Şeker Bakliyat ve Gıda Ambalaj Sanayi Ticaret A. Ş.	Gıda ve İçki	Merkez	Küp şeker
43	Van Yemek Sanayi Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Tabldot yemek
44	Ata Bio Yakıt LPG Petrol Ür. Gıda İnşaat Taş.  San. ve Paz. Tic. Ltd. Şti.	Diğer İmalat San.	Gürpınar	Bio gaz
45	Y.T.Y. İnşaat Nakliyat Turizm Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	BSK (asfalt)
46	Asilvan Gıda İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Mısır cipsi
47	Şevginler Yem Sanayi Ticaret Anonim Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Karma hayvan yemi
48	Kırgülü Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Süt ve süt ürünleri
49	Erciş Parke Sanayi ve İnşaat Taahhüt Nakliye Ticaret Limited Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Erciş	Parke bordür beton boru
50	Karaman Tüketim Malları Temizlik ve Kağıt Ürünleri  İmalat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	Kağıt peçete imalatı
51	Alba Hazır Beton İmalatı ve İnşaat Nakliye Sanayii Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Erciş	Hazır beton imalatı
52	Vangölü Metal Isı Sanayii İmalat ve Emaye Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi	Madeni Eşya	Erciş	Emaye soba, boru ve kova imalatı
53	İpragaz A. Ş. Van Şubesi	Diğer İmalat San.	Merkez	LPG depolama, sanayi, ev ve kamping tüp dolumu
54	Milangaz LPG Dağıtım  Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi Van Tesisi Şubesi	Diğer İmalat San.	Merkez	LPG depolama, sanayi, ev ve kamping tüp dolumu
55	Uğural - Doğu Beton, Madencilik, Turizm, Enerji, Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Hazır beton imalatı
56	Ahmet Toksoy	Gıda ve İçki	Erciş	Küp Şeker İmalatı
57	Melih Kardeşler Beton Yapı Elemanları İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Betonarme Yapı Elemanları Üretimi
58	Al Tüketim Malları Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Muhtelif gıdaların  şoklanması, dondurulması
59	Silahtaroğlu İnşaat Harfiyat Nakliye ve Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	Taş kırımı
60	Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü Van Et Kombinası Müdürlüğü	Gıda ve İçki	Merkez	Sığır ve koyun kesimi
61	Erciş Kardelen Petrol Ürünleri Tekstil Gıda İnşaat İmalat Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Erciş	Tabldot/ Komanya/ Dürüm/ Kahvaltı Üretimi
62	Tuci Kimya İmalat Petrol Sanayi  İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	Deterjan, çamaşır suyu ve kolonya üretimi
63	Vantaş Madencilik İnşaat Turizm Nakliye Petrol Sanayi Ticaret Temizlik Hayvancılık Enerji Limited Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Erciş	Kilitli parke taşı imalatı
64	İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretimi  Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Tabldot yemek üretimi
65	Sağlam Oluklu Mukavva Ambalaj Kağıt ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	Mukavva koli
66	Zeki Madencilik İnşaat Gıda Nakliye Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Erciş	Mıcır ve taş tozu üretimi
67	Kaplanoğlu Süt Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	Süt ve Süt Ürünleri
68	Şavurlar Tüm Gıda Dağıtım Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Gıda ve İçki	Merkez	muhtelif gıdaların şoklanması ve muhafazası
69	Van Sea Tekstil Gıda Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Dokuma ve Giyim	Merkez	Bayan bluz, penye üretimi
70	Bebiko Deri Tekstil Turizm Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Van Şubesi	Dokuma ve Giyim	Merkez	Bebek tişörtü üretimi
71	Seyitler İnşaat ve Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Lastik-Plastik	Merkez	Plastik hammadde üretimi
72	İl-Sa Beton İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Öngermeli ve prefabrik beton mamulleri
73	Van Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	Merkez	Hazır beton üretimi
74	Buzkan Yapı Malzemeleri Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	kereste ve PVC kapı ile pencere imalatı
75	Karlen İnşaat Turizm Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi	Diğer İmalat San.	Merkez	PVC kapı pencere imalatı

Kamuya Ait Tesisler

Sıra No	İşletmenin adı	Sektör	Yeri	Üretim kapasitesi
1	T. Şeker Fabrikaları A. Ş. Erciş Şeker Fabrikası	Gıda ve İçki	Erciş	Kristal şeker ve  küp şeker
2	Et ve Balık Kurumu Van Et Kombinası	Gıda ve İçki	Merkez	Gövde sığır ve gövde koyun eti

b) Sanayi Tesislerinin Sektörlere Göre Dağılımı

Sektör	Tesis Sayısı	Sektör	Tesis Sayısı
Gıda ve İçki	37	Madeni Eşya	2
Dokuma ve Giyim	3	Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	10
Deri ve Kösele	-	Çimento	2
Lastik-Plastik	6	Orman Ürünleri	1
Diğer İmalat San.	16	TOPLAM	77

c) Sanayi Tesislerinin İlçelere Göre Dağılımı

İlçeler	Tesis Sayısı	İlçeler	Tesis Sayısı
Merkez	62	Gevaş	-
Bahçesaray	-	Gürpınar	2
Başkale	-	Muradiye	-
Çaldıran	-	Özalp	-
Çatak	-	Saray	-
Edremit	3
Erciş	10	TOPLAM	77

d) Van Organize Sanayi Bölgesi

Van- Erciş Karayolunda  13. kilometre civarında bulunan Van Organize Sanayi Bölgesi iki etap halinde planlanmış ve 1995 yılında tüzel kişilik kazanmış olup, altyapı çalışmalarına 1998 yılında başlanmıştır. Van Organize Sanayi 1. etap 60 ha, 2. etap 67 ha olup, toplam 127 ha alana kuruludur. 1. etap üzerinde parsel tahsislerine 1998 yılında , 2. etap üzerinde parsel tahsislerine ise 2004 yılı sonunda başlanmıştır.  

Bölgenin Büyüklüğü (ha.)	127
Sanayi Parseli (ha.)	62,307
Parsel Sayısı	95
Tahsis Edilen Parsel Sayısı	95
Kalan Parsel Sayısı	0
Üretime Geçen Firma Sayısı	38 (40 Parsel)
Deneme Üretimi Yapanlar	10 (13 Parsel)
İnşaatı Biten Firmalar	7 (7 Parsel)
İnşaat Halinde Olanlar	12 (15 Parsel)
Proje Aşamasından Olanlar	16 (20 Parsel)
İstihdam Sayısı ( kişi )	700 – l.000
Parsel Birim Fiyatı (m²)	15,00.-YTL
5084 Sayılı Yasadan Faydalananlar	49

İLİMİZİN ARAZİ YAPISI VE TOPRAK SINIFLANDIRILMASI

Van Kapalı Havzası, Doğu Anadolu Bölgesinde Van Gölü çevresinde yer almaktadır. Havza coğrafi bakımdan 37° 55' - 39° 24' kuzey enlemleri ile 42° 05' - 44° 22' doğu boylamları arasında kalmaktadır. Yüzölçümü 19.405 km² dir.

Havzada tespit edilmiş 8 büyük toprak grubundan en yaygın olanları 26'lık oranı ile Kestane rengi ve 21.1 ile Kireçsiz kahverengi topraklardır. Onları 14.2 ile kahverengi topraklar izlenmektedir. Diğer büyük toprak grupları: Regosoller (5.1), Alüvyal topraklar  ( 4.3), Hidromorfik  Alüvyal topraklar (1.6). Kolüvyal topraklar ( 1.3) ve kireçsiz kahverengi orman toprakları ( 1.1 )'dır. Bunların dışındaki çıplak kayalık ve molozlar, ırmak taşkın yatakları, sazlık - bataklıklar ve kıyı kumulları havzanın 4.2 'sini oluşturmaktadır.

Havzadaki arazilerin AKK sınıflarına dağılımı şöyledir: I. sınıf  2.7,  II. Sınıf  7.7, III. sınıf  10.1, IV. sınıf  12.0, V. sınıf 1.1, VI. sınıf 1.1,  VII. sınıf 29.5 ve VIII. sınıf 4.2, Alüvyal toprakların 50.7'si I sınıfa ve 22.2'si II. sınıfa girmektedir. Kolüvyal toprakların ise 5.8'inin  1. sınıfta ve 31.2'sinin ise II. sınıfta olduğu görülmektedir.

TTH etütleri sırasında havzadaki toprakların sadece 10.9'unda hiç veya çok az erozyon görülmüştür. Bunlar genellikle Alüvyal veya Koltivyal topraklardır. Toprakların su erozyonundan 23.7'sinin orta, 40.l'inin şiddetli veya çok şiddetli etkilenmiş olduğu  belirlenmiştir.

Havzada çok derin,derin ve orta derin topraklar 29 sığ topraklar 28'lik ve çok sığlar 17.7'lik bir alan kaplamaktadır. Toprak eğim gruplarının havza yüzölçümüne göre oranları şöyledir: Düz - düze yakın 6.3, hafif 6.9, orta 13.6, dik 18,8, çok dik 17.3 ve sarp - çok sarp 9.8. Havzada toprakların bir kısmı taşlılık arz etmektedir. Bunların havzaya oranı 30.l'dir. Ayrıca, 73.000 ha kadar çıplak kayalık bulunmaktadır.

Havzadaki Alüvyal toprakların çökek topografyalı olanları ile Hidromorfik topraklar, yağış veya yüksek arazilerden gelen yüzey suları yahut yüksek taban suyu etkisi uzun süre yaş kalmaktadır. Bunlar havzanın 4.0'ünü (72.200 ha) oluşturmaktadır ve bir kısmı yetersiz (1.9). bir kısmı da (2.1) bozuk drenajlıdır. Havzada bazı arazilerin oranda sodalı (Na₂CO₃) olması, çökek kısımlarda tuz ve alkali birikmesine yol açmıştır.Bozuk drenajlı Alüvyal ve Hidromorfik toprakların yaklaşık 48.400 hektarı tuzlu ve sodiktir. Bunların dağılımı şöyledir: Hafif tuzlu 18.050 ha. hafif tuzlu - sodik 18.170 ha, tuzlu 3.775 ha ve tuzlu - sodik 10.390 ha. Çoğunlukla Van Gölü'nün kuzeyinde tuzdan etkilenmiş 27.000 ha'dan fazla Alüvyal toprak bulunmaktadır. Buraları çayırlıktır.

Arazi Sınıfları ve Kullanım:

Van ili'nde arazi kullanma kabiliyeti sınıfları dağılımı şöyledir: I. sınıf 2 (41.000 ha), II. sınıf 5,5 (117.500 ha), III. sınıf 9 (195.000 ha), IV. sınıf 10,5 (219.500 ha), V. sınıf 0,6 (12.000 ha), VI. sınıf 10 (217.500 ha), VII, sınıf 48.5 (1.020. 000 ha) ve VIII. sınıf 4 (83.000 ha). I. sınıfın 68'i, II. sınıfın 81'i, III. sınıfın 75' i, IV. sınıfın 51.5'i, V. sınıfın 11'i. VI. sınıfın 8'i ve VII, sınıfın 0.3'ü tarımda kullanılmaktadır. 1., II. ve V. sınıf arazilerin geriye kalanı çoğunlukla çayır, III. ve IV. sınıflarınki meradır. VI. sınıfın 91.5' i ve VII. sınıfı 95' i meradır.

İLİMİZİN TARIM SEKTÖRÜNDEKİ MEVCUT DURUMU

(TARIMSAL İSTATİSTİKLER)

TARIMSAL DURUM

ARAZİ ve HAYVAN VARLIĞI

1- ARAZİ VARLIĞI

İl'in yüzölçümü 19.299 Km².'dir İlin toplam yüzölçümü (Göller Dahil) 21.003 Km² olup, arazi dağılımı aşağıdaki gibidir.

Tablo : Arazi Dağılımı

Tablo:Tarım Arazilerinin İlçeler Bazında Arazi Kullanımı

2- HAYVAN VARLIĞI

ARILI KOVAN VARLIĞI

TARIM VE HAYVANCILIK
İlimizin toplam nüfusunun 49'u kırsal kesimde, 51'i de şehir merkezinde yaşamaktadır. Toplam gayrisafi hasılanın büyük bir kısmı tarım ve hayvancılıktan sağlanmaktadır. İlimizde tarımsal üretimi artırmak amacıyla ürün değişikliği çalışmaları devam etmektedir. Bu değişikliğin içersinde meyveciliğin geliştirilmesi, cevizcilik, silajlık mısır, yem bitkileri yetiştiriciliği, Norduz koyunu yetiştiriciliği, seracılık gibi dallar yer almaktadır. Sulanan arazi 23, sulanamayan 10, sulanabilir arazi 65'dir. Toplam 365.312 olan kültür arazisinin 82'si sulamaya elverişli olmasına rağmen ancak, sulanabilir arazinin 36'sı sulanabilmektedir.

BİTKİSEL ÜRETİM

Bitkisel üretimde de ilimizdeki mevcut kaba yem açığını kapatmak üzere çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. İlimizde bu konuda yapılan en önemli çalışma, yem bitkilerinin desteklenmesi projesidir.Bu proje sonucunda ilimizin kaba yem açığı önemli oranda kapatılmış ve dışarıdan kaba yem alımına son verilmiştir. Van, geçmişte önemli bir üzüm bağcılığı, kavunculuk, elma, kayısı ve sebze üretim merkeziydi. Meyve ve sebze üretiminde yeniden üretim artışı gözlenmektedir. İlimizde, özellikle elma üretimi önemli bir yer almaktadır. Bitkisel üretim alanında: Buğday, arpa, çavdar, yonca, korunga, mısır, çayır, şeker pancarı, patates, mercimek, nohut ve fasulye, sebze olarak; kabak, kavun, karpuz, domates, biber, sarımsak, soğan, turp, patlıcan, meyve olarak da; elma, armut, kayısı, erik, ayva, kiraz, vişne, zerdali, Antep fıstığı, dut ve üzüm yetiştirilmektedir.

ÜRÜN ADI	EKİLEN ALAN (HA)	ÜRETİM (TON)
Lahana Beyaz	103	3.480,68
Kabak Bal	7	119,95
Hıyar Sofralık	433	14.215,75
Patlıcan	76,5	1.315,75
Domates Sofralık	367	11.683,50
Biber Sivri, Çarliston	45,5	698
Biber Dolmalık	47	732,25
Kavun	198	3.11,50
Karpuz	191,5	4.937,50
Fasulye Taze	240	3.165
Soğan Taze	114,5	928,25
Turp Kırmızı	33	575
Diğer (Tere, Ispanak, Marul)	0,3	5,5

ÜRÜN ADI	ALAN (HA)	ÜRETİM (TON)
Armut	301,4	1.595,88
Ayva	12	37,535
Elma	1.860,90	5.259,27
Erik	31,9	273,931
Kayısı	156	2.814,66
Kiraz	81,9	164,867
Şeftali	10,5	0,075
Vişne	39,6	131,263
Zerdali	5	35,834
Antep Fıstığı	7,5	1,367
Ceviz	1.421,70	4.340,38
Üzüm (Sofralık)	619	235,6
Badem	Dikimlerinin 2004- 2007 yılları arasında yapılmış olması nedeniyle henüz ekonomik verim alınamamıştır.

SU ÜRÜNLERİ

Van Gölü, kendisine has bir tür olan İnci Kefali balığı ile Türkiye'nin iç su balık balık üretiminin 1/3' ünü karşılamaktadır. Avlanan balıklar çevre illere de satılmaktadır. İnci Kefali üretimi 12.000 tondur. İlimizde 24 alabalık üretme çiftliği bulunmaktadır. Toplam alabalık üretimi 200 tondur. Ayrıca, çay ve dereler ile göletlerde de balık avlanmaktadır.

İLİMİZ YETİŞTİRİCİLİK VE AVCILIK YOLU İLE SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ (TON)
Türü	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008
İnci Kefali	10.874	11.650	5.200	9.475	9.390	11.400	8.075	9.020	9.130
Sazan	84	81	82	41,95	42,2	42,05	39,17	38,75	38
Gökkuşağı Alabalık	52	54	54	9.475	9.390	54.942	56.700	204.500	644.500
TOPLAM	11.010	11.785	5.336	18.992	18.822	66.384	64.814	213.559	653.668

ET ÜRETİMİ

Van'ın et üretiminde en önemli tesisi, Van Et Entegre Tesisleri ve Et Balık Kurumu Tesisleri'dir. Van Et, çağdaş gelişme hızıyla bugün Türkiye'nin alanında en büyük 3. kuruluşudur. Ürünleri yurt çapında ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde satılmaktadır.

İLİMİZDEKİ ET -YAPAĞI VE DERİ ÜRETİMİ
HAYVAN TÜRÜ	KESİLEN HAYVAN SAYISI (BAŞ)	ET ÜRETİMİ (TON)	DERİ ÜRETİMİ (ADET)
Büyükbaş Hayvan	12.000	2.000.000	12.000
Küçükbaş Hayvan	11.000	200	11000
TOPLAM	23.000	2.200.000	23.000

YUMURTA ÜRETİMİ

İlimizde Van et'e ait bir kesimhane mevcuttur. İlimizde Baytav isminde bir yumurta tavukçuluğu işletmesi mevcuttur. Yıllık yumurta üretimi 55.000.446 adetin üzerindedir.

İLÇE ADI	ET TAV. (ADET)	YUMURTA TAVUĞU (ADET)	TAVUK YUMURTASI (ADET)	HİNDİ (ADET)	KAZ (ADET)	ÖRDEK (ADET)
MERKEZ	-	225.000	45.000.000	2.300	330	550
BAHÇESARAY	-	410	1.200	-	-	-
BAŞKALE	-	12.100	1.210.000	3.600	-	-
ÇALDIRAN	-	-	-	-	-	-
ÇATAK	-	-	-	-	-	-
EDREMİT	-	14.250	2.137.500	5.100	-	-
ERCİŞ	-	-	-	-	-	-
GEVAŞ	-	10.300	927.000	-	-	610
GÜRPINAR	-	-	-	-	-	-
MURADİYE	-	-	-	-	-	-
ÖZALP	-	-	-	-	-	-
SARAY	-	-	-	-	-	-
TOPLAM	-	262.060	49.275.700	11.000	330	1.160

SÜT ÜRETİMİ

İLİMİZ SÜT ÜRETİMİ
	BAŞ	YILLIK ORTALAMA VERİM (KG/BAŞ)	ALTI AYLIK ÜRETİM MİKTARI (TON) (2008 İLK 6 AY)
Sağılan Yerli İnek	25.500	1.000	12.750.000
Sağılan Melez İnek	23.000	2.250	25.875.000
Sağılan Kültür Irkı İnek	13.500	3.500	23.625.000
Sağılan Koyun	1.300.000	40	26.000.000
Sağılan Keçi	105.000	45	2.362.000
TOPLAM	1.467.000		90.612.000

HAYVANCILIK

Van'da hayvancılığın temel sektör olmasında il arazisinin 70'inden fazlasının çayır-mer'a olmasının payı büyüktür. Arazi, özellikle koyun yetiştiriciliğine oldukça elverişlidir. Ancak, son yıllarda yaygınlaşan terör olayları, mer'alardan yararlanmayı engelleyerek, geleneksel yöntemlere göre yapılan hayvancılığa darbe vurmuş, gerilemesine yol açan nedenlerden biri olmuştur.

Hayvancılığın tehlikeli gerileyişini önlemek ve hayvancılığı geliştirmek üzere son yıllarda Valilikçe hayvancılık projeleri geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuştur.